W miejscu dawnej świątyni i cmentarza ormiańskiego przy ul. Łukasińskiego, powstaje pomnik upamiętniający pobyt Ormian w Zamościu. To inicjatywa J.E.Edgar’a Chazaryan’a Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Republiki Armenii w Rzeczypospolitej Polskiej. Do udziału w uroczystości, która odbędzie się 16 września 2018r. o godz. 12:00 przy ul. Łukasińskiego, zaproszono m.in. duchowieństwo, parlamentarzystów, przedstawicieli władz, a także historyków i pracowników muzeów. Ranga wydarzenia jest ogromna. Nie tylko ze względu na znakomitych gości, którzy pojawią się w Zamościu, ale głównie ze względu na wymiar historyczny i religijny. Datę odsłonięcia pomnika wybrano nieprzypadkowo, w kościele ormiańskim obchodzone jest w tym czasie święto Podwyższenia Krzyża Świętego. Jest to jedno z najważniejszych świąt dla Ormian, związane z tradycją odnalezienia relikwii krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus. . Sam pomnik łączy w sobie elementy ormiańskie i zamojskie. Oprócz chaczkaru (ormiańskiego krzyża wykonanego w tufie wulkanicznym pochodzącym z Armenii), umieszczono w nim wizerunek św. Tomasza Apostoła i bryłę nieistniejącego już kościoła ormiańskiego. Uroczystość wpisuje się w 100-lecie odzyskania Niepodległości przez Polskę i 100-lecie Niepodległości pierwszej Republiki Armenii. Wydarzeniu odsłonięcia pomnika towarzyszy wykład dr. Piotra Kondraciuka „Ormianie w Zamościu” - to o godz.15:00 w Muzeum Zamojskim, a także koncert zespołu „Miqayel Voskanyan & Friends” o godz.16:00 na Rynku Wielkim. Ormianie byli jednymi z pierwszych obcokrajowców, którzy osiedlili się w Zamościu. Na mocy przywileju uzyskanego 30 IV 1585 w Bełzie, wolno im było m.in. trudnić się handlem, posiadać kościół i odprawiać w nim nabożeństwa we własnym obrządku, a także utworzyć autonomiczną gminę z sądem. W 1738 roku rozpoczęła się likwidacja gminy ormiańskiej w Zamościu. Kościół ormiański funkcjonował do 1786 roku. Materialnym śladem pobytu Ormian w Zamościu są najpiękniejsze i najbardziej charakterystyczne kamienice ormiańskie, będące siedzibą Muzeum Zamojskiego. Na uwagę zasługują przede wszystkim ze względu na bogaty, oryginalny wystrój wnętrz i dekoracje elewacji. Ekspozycja muzealna w dużej części poświęcona jest wątkom ormiańskim w Zamościu i w Rzeczypospolitej.
